Nám da (melasma) là tình trạng tăng sắc tố mắc phải, biểu hiện bằng các mảng nâu đối xứng ở gò má, trán, môi trên hoặc cằm. Bệnh gặp nhiều ở phụ nữ trong độ tuổi sinh sản và ở người có làn da châu Á. Vì nám là bệnh mạn tính, mục tiêu điều trị thực tế là làm mờ và kiểm soát lâu dài.
Cập nhật: 11/11/2026 · Biên soạn theo các nguồn y khoa ở cuối bài.
Tóm tắt nhanh
- Ba yếu tố chính: ánh sáng (UV và ánh sáng nhìn thấy), nội tiết, cơ địa di truyền.
- Nám dễ tái phát khi gặp lại nắng hoặc thay đổi nội tiết; không có cách “xóa vĩnh viễn”.
- Nền tảng điều trị: chống nắng nghiêm ngặt, ưu tiên kem chống nắng có màu.
- Thuốc bôi có bằng chứng: hydroquinone, phối hợp ba thành phần; tranexamic acid cần bác sĩ chỉ định.
- Không tự dùng kem trộn: corticoid kéo dài gây teo da, giãn mạch.
Nguyên nhân gây nám da
- Ánh sáng: tia UV và cả ánh sáng nhìn thấy làm nám đậm hơn; đây là yếu tố khởi phát và làm tái phát quan trọng nhất.
- Nội tiết: mang thai, thuốc tránh thai đường uống, liệu pháp hormone.
- Cơ địa, di truyền: nhiều người bệnh có người thân cũng bị nám.
Vì sao nám da dễ tái phát?
Tế bào sắc tố ở vùng nám hoạt động mạnh hơn bình thường. Khi gặp lại yếu tố kích thích như nắng hay thay đổi nội tiết, sắc tố dễ tăng trở lại. Vì vậy duy trì chống nắng và tái khám định kỳ quan trọng như giai đoạn điều trị.
Các cách điều trị nám có bằng chứng
- Chống nắng nghiêm ngặt: kem phổ rộng, ưu tiên loại có màu (chứa oxit sắt) để chắn thêm ánh sáng nhìn thấy; xem cách chọn kem chống nắng.
- Thuốc bôi: hydroquinone là lựa chọn kinh điển; phối hợp ba thành phần (hydroquinone, tretinoin, corticoid nhẹ) có hiệu quả được ghi nhận trong các thử nghiệm. Axit azelaic, axit kojic, niacinamide có thể hỗ trợ.
- Tranexamic acid: dạng uống hoặc bôi được nghiên cứu nhiều; dạng uống cần bác sĩ đánh giá nguy cơ huyết khối trước khi dùng.
- Peel, laser: có thể hỗ trợ ở một số trường hợp, nhưng dùng không đúng chỉ định dễ gây tăng sắc tố sau viêm, đặc biệt ở da sẫm màu.
Điều cần tránh khi trị nám
Không tự dùng kem trộn hoặc sản phẩm không rõ nguồn gốc. Corticoid bôi kéo dài có thể gây teo da, giãn mạch và phụ thuộc thuốc; một số sản phẩm trôi nổi còn chứa thủy ngân.
Câu hỏi thường gặp
Nám có tự hết không?
Nám liên quan thai kỳ hoặc thuốc tránh thai có thể nhạt dần sau khi yếu tố đó qua đi, nhưng nhiều trường hợp kéo dài và cần điều trị.
Trị nám bao lâu thì thấy cải thiện?
Thường cần vài tháng điều trị đều đặn kết hợp chống nắng; đáp ứng khác nhau ở từng người.
Nám cần được đánh giá đúng loại và mức độ trước khi điều trị. Tìm hiểu Thẩm mỹ nội khoa.
Thông tin trong bài mang tính tham khảo, không thay thế việc thăm khám và tư vấn trực tiếp với bác sĩ. Mỗi người có cơ địa và tình trạng khác nhau; hãy trao đổi với bác sĩ trước khi bắt đầu bất kỳ liệu trình nào.
Tài liệu tham khảo
- Sheth VM, Pandya AG. Melasma: a comprehensive update: part I. Journal of the American Academy of Dermatology. 2011;65(4):689–697. doi:10.1016/j.jaad.2010.12.046
- Sheth VM, Pandya AG. Melasma: a comprehensive update: part II. Journal of the American Academy of Dermatology. 2011;65(4):699–714. doi:10.1016/j.jaad.2011.06.001
- American Academy of Dermatology. Melasma: diagnosis and treatment. aad.org.












